براي اين كه بتوانيم زندگي خوب و موفقي داشته باشيم بايد مهارت ها و توانايي هاي مختلفي داشته باشيم. براي مثال بايد بتوانيم استعدادها و نقاط قوت خود را به خوبي بشناسیم و آن ها را پرورش بدهيم، بايد بتوانيم با ديگران ارتباط برقرار كرده و روابط خوب و صميمانه اي با آن ها داشته باشيم، بايد بتوانيم احساسات، آرزوها و خواسته هاي خود را بيان كنيم، مسائلي را كه در زندگي با آن ها مواجه مي شويم، حل كنيم، خوب تصميم گيري كنيم و براي زندگي خود تصميم هاي درستي بگيريم و بتوانيم وقتي دچار هيجان هايي مثل ترس، خشم، خجالت و يا غمگيني شديم، با آن ها كنار بيائيم و آن ها را به شكل درست ابراز كنيم كه به ما و ديگران صدمه نزنند. همه اين ها، مهارت هاي لازم براي يك زندگي موفق را تشكيل مي دهند. به عبارت ديگر"مهارت هاي زندگي"عبارتند از توانايي رفتار سازگارانه و مثبت كه افراد را قادر مي سازد تا به طور موثر با نيازها و چالش هاي روزمره برخورد نمايند". مهارت خودآگاهی"یکی از اصلی ترین مهارت های زندگی است که به آن احتیاج داریم.
مهارت خودآگاهي چيست؟
"من كيستم"
انسان همواره در جستجوي پاسخ به اين پرسش است. براي يافتن پاسخ از كجا و چگونه شروع مي كنيد؟ بيشتر اطلاعاتي كه در فعاليت هاي روزانه استفاده مي كنيم، مربوط به خود است. اين اطلاعات از تجربه هاي خاص زندگي ناشي مي شوند. براي مثال"هنگام تنهايي احساس ناراحتي مي كنم"؛"وقتي كه در جمع خانوادگي هستم احساس آسايش و آرامش بيشتري مي كنم". خودآگاهي به اين معني است كه هر يك از ما چگونه به خود نگاه مي كنيم و براساس نگاهي كه به خود داريم، چه احساسي پيدا مي كنيم.
شما چه ميزان خود را مي شناسيد؟ ارزش ها و شايستگي هاي شما كدامند؟ از وجود خود خرسند هستيد؟ ديگران شما را چگونه ارزيابي مي كنند؟ آيا نظر ديگران براي شما اهميت دارد؟ زندگي را چگونه تعريف مي كنيد؟ چه ميزان با سختي هاي زندگي سازش مي كنيد؟
هركسي براي جواب دادن به اين گونه سوالات نياز به داشتن آگاهي و دانش از خود دارد.
به عبارت ديگر خودآگاهي، توانايي شناخت و آگاهي از خصوصيات، نقاط ضعف و قوت، خواسته ها، ترس و بيزاري ها است. خودآگاهي يعني آگاهي يافتن و شناخت اجزاي وجود خود؛ شناخت اجزايي همچون خصوصيات ظاهري، احساسات، افكار و باورها، ارزش ها، اهداف، گفتگوهاي دروني و نقاط قوت و ضعف خود. به عبارت ساده تر اطلاع از اينكه: شما از نظر ظاهري چه ويژگي هايي داريد؛ از نظر عاطفي در چه شرايطي هستيد؛ آيا معمولاً گوشه گير و منزوي هستيد يا شلوغ و پر سر و صدا؛ چگونه به دنيا نگاه مي كنيد؛ چه افكار و باورهايي بر ذهن شما حاكم است و چه نگرشي نسبت به خود و دنياي اطراف تان داريد؛ ارزش هاي شما در زندگي كدامند؛ چه اهدافي را در زندگي دنبال مي كنيد؛ چه نقاط قوت و ضعف و يا چه ويژگي هاي مثبت و يا منفي داريد.